Filippense - Bybelstudie

BYBELSTUDIE - FILIPPENSE

SESSIE 1

Inleiding tot die Brief

Sessie 1 kan jy aan die einde van Sessie 2 lees

BYBELSTUDIE: FILIPPENSE

Sessie 2

Filippense 1:1–11

Groet, Danksegging En Gebed

Die teks - 2020 Vertaling

Filippense 1

1Paulus en Timoteus, diensknegte van •Christus Jesus, aan al die heiliges in Christus Jesus wat in Filippi is, en ook die opsieners en diakens:

2Genade vir julle en vrede van God, ons Vader, en die Here Jesus Christus.

Dankgebed

3Ek dank my God elke keer wanneer ek aan julle dink. 4Altyd, in elke gebed van my vir julle almal, bid ek met blydskap 5oor julle deelname aan die evangelie, van die eerste dag af tot nou, 6juis hiervan oortuig dat Hy, wat 'n goeie werk in julle begin het, dit sal voltooi tot op die dag van •Christus Jesus. 7Dit is immers vir my reg om so oor julle almal te dink, omdat ek julle in my hart hou. Wat my gevangenskap, sowel as die verdediging en bevestiging van die evangelie betref, deel julle almal saam met my in die genade. 8Want God is my getuie hoe ek met die innigheid van Christus Jesus intens na julle almal verlang. 9Ek bid juis dat julle liefde al hoe meer sal toeneem in kennis en insig, 10om die dinge wat saak maak, te kan onderskei, sodat julle, met die oog op die dag van Christus, innerlik suiwer en onberispelik kan wees, 11gevul met die vrug van •geregtigheid deur Jesus Christus tot verheerliking en lof van God.

Dink gou weer aan Sessie 1

• Paulus - sy agtergrond as Fariseër, sy opleiding onder Gamaliël, sy bekering op pad na Damaskus

• Filippi - die Romeinse kolonie, die gemeente gestig deur Lidia, die slavin, en die tronkbewaarder

• Die brief - geskryf vanuit die tronk in Rome, die tema van blydskap wat 16 keer verskyn

Probeer om die brief so dikwels as wat jy kan in sy geheel deur te lees. Merk alles wat jou opval.

Lees: Verse 1 en 2

Vers 1a - “Dienaars van Christus Jesus”

In Romeine 1:1, Galasiërs 1:1, Efesiërs 1:1 en in sy ander briewe gebruik hy die woord ___________ om homself bekend te stel. Hier in Filippense gebruik hy die woord  ___________ In Grieks is dit doulos - wat letterlik slaaf beteken. Dit is doelbewus. Paulus skryf aan sy gunstelinggemeente. Hy hoef nie sy gesagte verdedig nie. Hy kom nie as baas nie - hy kom as iemand wat homself as eiendom van Christus beskou. Hierby sluit hy ook Timoteus in - sy getroue reisgenoot en geestelike seun wat Filippi goed geken het. (Ekskursie 1)

Vers 1b - “Aan al die heiliges in Christus Jesus”

Die woord “heiliges” klink vir ons ore asof dit oor besondere, heilige mense gaan. Maar in die Nuwe Testament is dit die gewone woord vir alle gelowiges. Elke Christen in Filippi - die slaaf, die soldaat, die handelaar - word “heilige” genoem. Nie omdat hulle perfek is nie, maar omdat hulle afgesonder is vir God.

Die verwysing na “opsieners en diakens” is die vroegste plek in die Nuwe Testament waar hierdie twee ampte saam genoem word. Die opsieners was die herders en leiers; die diakens was die praktiese dienaars wat omgesien het na fisiese behoeftes. (Ekskursie 2)

Vers 2 - “Genade en vrede”

Hierdie is Paulus se standaard groet - maar dit is meer as ’n formaliteit. Genade (charis) was die Griekse groet. Vrede (shalom) was die Hebreeuse groet. Paulus kombineer dit en gee dit nuwe inhoud: genade en vrede kom nie van die keiser nie - dit kom van God ons Vader en die Here Jesus Christus. In ’n stad waar die keiser as “heer” en “verlosser” aanbid is, is dit ’n kragtige verklaring.

Beantwoord:

1. Wat sê dit van Paulus se verhouding met die Filippense dat hy homself “slaaf” noem eerder as “apostel”?

2. Hoe beïnvloed gesindheid die manier waarop ons met mekaar in die gemeente omgaan?

Lees: Verse 3 en 4

Verse 3 en 4 - “Ek dank my God elke keer as ek aan julle dink”

Dit is merkwaardig. Paulus sit in die tronk. Hy het baie redes om bitter of

bekommerd te wees. En tog - elke gedagte aan die Filippense bring hom blydskap en dankbaarheid. Dit is nie sentimentele nostalgie nie. Dit is ’n geestelike discipline - om mense te sien deur die oë van dankbaarheid.

Vers 5 - “Julle deelname aan die evangelie”

Die woord deelname is in Grieks koinonia - ’n ryke woord wat gemeenskap, vennootskap en deelname beteken. Die Filippense was nie passiewe ontvangers van die evangelie nie - hulle was aktiewe vennote daarin. Hulle het Paulus finansieel ondersteun, vir hom gebid, en Epafroditus gestuur. Die woorde “van die eerste dag af tot nou toe” wys op trou (lojaliteit) oor tyd - baie mense is entoesiasties aan die begin en verdwyn later.

Vers 6 - “Hy wat ’n goeie werk begin het, sal dit voltooi”

Een van die groot beloftes van die Nuwe Testament. Let op drie dinge:

• “Hy wat begin het” - God het die inisiatief geneem. Ons geloof is nie ons eie prestasie nie.

• “’n Goeie werk in julle” God werk binne-in mense, nie net rondom hulle nie.

• “Sal voltooi tot op die dag van Jesus Christus” - God gee nie op met mense nie.

Dit is ’n langtermyn proses.

Dink bietjie hieroor:

Dink aan iemand in jou lewe - miskien jyself - wat nog ver van voltooid lyk in hul geloofsreis. Hoe troos vers 6 jou as jy aan daardie persoon dink?

Lees: Verse 7 en 8

Vers 7a - “Julle dra my in die hart”

Die Afrikaanse vertaling sê Paulus dink aan hulle. Maar die Griekse teks sê eintlik die teenoorgestelde - julle dra my in die hart. Dit is die gemeente wat hom in hulle harte dra, en dit is hoekom hy so oor hulle voel. Hy noem ook sy “boeie” - ’n direkte herinnering dat hy in die tronk is. Hy skaam hom nie daarvoor nie. Sy gevangenskap is deel van sy diens.

(Ekskursie 3)

Vers 7b - “Julle dra deel aan die genade”

Die Filippense is nie bloot toeskouers van Paulus se bediening nie. Deur hom te ondersteun, is hulle mede-deelnemers aan dieselfde genade. Wanneer ’n gemeente ’n sendeling ondersteun, is hulle deel van elke bekering, elke gemeente wat gestig word, elke brief wat geskryf word.

Vers 8 - “Die innige liefde van Christus Jesus”

Paulus sê hy verlang na hulle met Christus se eie innige liefde - nie sy eie liefde nie. Hy erken dat wat hy voel, groter is as hy. Die woord wat hier gebruik word vir “innige liefde” (splagchna in Grieks) verwys letterlik na die ingewande — die diepste, mees innerlike deel van ’n mens. Dit is nie oppervlakkige vriendelikheid nie. Dit is die diepste soort liefde.

Dink bietjie hieroor:

Hoe verskil “die liefde van Christus deur my” van gewone menslike vriendelikheid? Het jy al ooit iets gevoel vir iemand wat groter gevoel het as jouself?

Lees: Verse 9 en 11

Vers 9 - “Dat julle liefde mag toeneem in kennis en insig”

Hier is ’n verrassende gebedsversoek. As jy vir iemand bid, bid jy waarskynlik vir gesondheid, voorspoed, veiligheid. Paulus bid vir iets anders - hy bid dat hulle liefde sal groei in kennis en insig. Christelike liefde is nie blind nie. Dit is nie bloot ’n warm gevoel nie. Liefde sonder kennis kan naïef wees en mense benadeel terwyl dit dink dit help.

Vers 10 - “Sodat julle kan onderskei wat die beste is”

Die Griekse woord hier is dokimazein - om te toets, te beproef, te onderskei. Dit is die woord wat gebruik word wanneer goud getoets word om te sien of dit eg is. Paulus bid nie net dat hulle die goeie sal kies niehy bid dat hulle die beste sal kies. Dikwels in die lewe is die keuse nie tussen goed en sleg nie, maar tussen goed en beter. Die woord “rein” beteken letterlik iets wat in die son gehou kan word sonder dat enige gebrek gesien word. Geen verborge krake nie.

Vers 11 - “Vervul met die vrug van geregtigheid”

Die vrug is nie iets wat ons self produseer nie - ’n boom probeer nie vrugte maak nie, dit groei uit die boom se lewe. Net so groei geregtigheid en karakter uit ons verbinding met Christus. Die doel van alles? Tot heerlikheid en lof van God - nie tot ons eie eer nie, maar altyd tot God se eer.

Dink bietjie hieroor:

Paulus bid vir wyse liefde - liefde wat kan onderskei. Dink aan ’n situasie waar blinde liefde eerder skade gedoen het. Hoe lyk wyse liefde in die praktyk?

Beantwoord:

1. Watter vers in hierdie gedeelte het jou die meeste getref en hoekom?

Paulus is in die tronk maar skryf met dankbaarheid en blydskap. Wat is die geheim agter sy gesindheid?

2. As jy Paulus se gebed in verse 9–11 vir jou eie gemeente moes bid — hoe sou dit klink in jou eie woorde?

3. Wat het jy vandag nuut gesien in hierdie gedeelte wat jy voorheen nie raakgesien het nie?

Samevatting:

Hierdie elf verse is ast’ ware ’n klein venstertjie in Paulus se siel. Ons sien:

• ’n Man wat homself as slaaf beskou, nie ‘n baas nie

• ’n Man wat dankbaar is ten spyte van die tronk

• ’n Man wat vertrou dat God sy werk sal voltooi

• ’n Man wie se liefde nie sy eie is nie - dit is Christus se liefde deur hom

• ’n Man wat bid vir wyse, onderskeidende liefde - nie blinde emosie nie

Sleutelvers:

Wat is vir jou die sleutelvers in hierdie gedeelte?

Geed:

Gebruik Paulus se eie gebed as basis:

Ekskursie 1

Hoekom Lees Ons Hier Van Timoteus?

Wie Was Hy?

Timoteus was Paulus se naaste en mees vertroude medewerker. Hy is gebore in Listre (vandag Turkye) — sy ma, Eunice, was 'n Joodse Christin en sy pa 'n Griek. Hy het dus twee wêrelde geken — Joods en Grieks — wat hom 'n waardevolle brug-figuur gemaak het in Paulus se sending.

Paulus het hom op sy tweede sendingreis ontmoet (Handelinge 16:1–3) — dieselfde reis waartydens hy Filippi besoek het. Timoteus was dus van die begin af deel van die Filippense-storie. Hy was daar toe die gemeente gestig is. Die mense in Filippi het hom geken en liefgehad.

Paulus noem hom elders sy "geestelike seun" (1 Tim. 1:2) — die naaste verhouding 'n mentor en leerling kan hê.

Hoekom Noem Paulus Hom Hier?

Drie redes:

1. Timoteus was fisies by Paulus in die tronk Hy was nie net 'n naam wat Paulus byvoeg uit beleefdheid nie. Timoteus was werklik teenwoordig — hy het Paulus in sy gevangenskap vergesel en bygestaan. Hy deel in die lyding én in die skryf van die brief.

2. Paulus wou hom aan die gemeente aanbeveel Later in die brief, in hoofstuk 2:19–23, skryf Paulus:

"Ek hoop om Timoteus gou na julle te stuur... Want ek het niemand van gelyke gesindheid nie, wat so opreg vir julle belange sal sorg nie."

Deur Timoteus se naam reeds in die aanhef te noem, berei Paulus die gemeente voor. Hy sê in effek: hierdie man is my vertroue werd — en julle s'n ook.

3. Dit is 'n teken van nederigheid Paulus kon alleen geskryf het — hy was die apostel, hy het die gesag. Maar deur Timoteus in te sluit, sê hy: hierdie bediening is nie my eie projek nie. Dit is 'n gedeelde roeping. Dit sluit aan by sy keuse om homself "dienaar" te noem eerder as "apostel" — hy kom nie as alleenheerser nie, maar as deel van 'n span.

Die Dieper Les

Timoteus se teenwoordigheid in die aanhef herinner ons aan iets belangrik oor Paulus se bediening — hy het nooit alleen gewerk nie. Hy het altyd mense om hom gehad, mense opgelei, mense saamgeneem, mense voor hom uitgestuur.

Dit is 'n model vir leierskap wat die kerk dikwels vergeet: die grootste leiers is nie dié wat alleen staan nie, maar dié wat ander groot maak.

Paulus sê van Timoteus in hoofstuk 2: "Ek het niemand van gelyke gesindheid nie." Dit is die hoogste lof — en dit kom van iemand wat oral mense geken het.

Ekskursie 2

Opsieners en Diakens in Filippense 1:1

Eers 'n Belangrike Opmerking

Dit is merkwaardig dat Paulus hierdie twee groepe net hier so eksplisiet in 'n briefaanhef noem. In geen ander brief groet hy spesifiek die ampsdraers by die naam van hulle amp nie. Dit sê iets — die gemeente in Filippi was waarskynlik al goed georganiseerd teen die tyd van hierdie brief, sowat 10 jaar na stigting.

Die Opsieners (Episkopoi)

Die Woord Self

Die Griekse woord is episkopos — letterlik "opsigter" of "toesighouer." Dit is iemand wat oor iets waak, wat toesig hou, wat sorg dat dinge reg gaan.

In die Romeine se wêreld was 'n episkopos 'n bestuurder of opsigter — iemand wat oor 'n projek, 'n gebou, of 'n groep werkers toesig gehou het. Die woord het dus 'n baie praktiese, bestuurlike klank gehad vir die eerste lesers.

Wat Het Hulle Gedoen?

Die opsieners was die herders en leiers van die plaaslike gemeente. Hulle verantwoordelikhede het ingesluit:

• Die lering en onderrig van die gemeente bewaar

• Toesig hou oor die geestelike gesondheid van die gemeente

• Waghou teen valse lering

• Die gemeente verteenwoordig na buite

Belangrike Konteks

In die vroeë kerk was die terme episkopos (opsiener) en presbuteros (oudste) waarskynlik uitruilbaar — hulle het na dieselfde persone verwys. Kyk byvoorbeeld na Handelinge 20:17 en 28 waar Paulus die ouderlinge van Efese roep en hulle dan opsieners noem in dieselfde toespraak.

Dit beteken die opsieners in Filippi was waarskynlik wat ons vandag ouderlinge sou noem — 'n groep van meerdere leiers wat saam die gemeente bestuur het. Nie een biskop oor 'n hele streek nie — dit kom eers later in die kerkgeskiedenis.

Die Diakens (Diakonoi)

Die Woord Self

Die Griekse woord is diakonos — letterlik "diener" of "bediener." Dit is dieselfde woord wat gebruik word vir iemand wat by tafel bedien, wat kos aandra, wat praktiese hulp verleen.

Dit is ook dieselfde woord wat Paulus gebruik as hy homself "dienaar" noem in vers 1 — alhoewel hy daar doulos (slaaf) gebruik. Die diaken is dus iemand wie se hele identiteit om diens sentreer.

Waar Kom Die Amp Vandaan?

Baie geleerdes verbind die diakenamp met Handelinge 6:1–6 — alhoewel die woord "diaken" nie daar gebruik word nie. Die situasie was dat die Griekssprekende weduwees in Jerusalem oor die hoof gesien is in die daaglikse voedselbedeling. Die apostels het sewe manne aangestel om hierdie praktiese taak te behartig sodat die apostels op gebed en die Woord kon fokus.

Die patroon is duidelik: opsieners fokus op geestelike leiding, diakens fokus op praktiese diens.

 Wat Het Hulle Gedoen?

• Omgesien na die fisiese behoeftes van die gemeente — kos, klere, versorging

• Gesorg vir weduwees, wese en siekes

• Die finansies van die gemeente behartig

• Praktiese logistiek hanteer

'n Interessante Moontlikheid

Sommige geleerdes dink dat Epafroditus — die man wat Paulus se brief na Filippi gebring het en wat so siek geword het — self 'n diaken in Filippi was. Filippense 2:25 noem hom Paulus se "helper en medestryder" en die een wat die gemeente se gawe gebring het. Dit klink baie na 'n diaken se rol.

Hoekom Noem Paulus Hulle Apart?

Dit is die vraag wat die meeste mense nie vra nie — maar dit is die interessantste vraag.

Rede 1 — Erkenning en dankbaarheid Die opsieners en diakens het waarskynlik die organisering van Epafroditus se sending na Paulus hanteer. Hulle het die geldsending gekoördineer, die gemeente gemobiliseer, en Epafroditus uitgestuur. Paulus erken hulle rol.

Rede 2 — Bevestiging van hulle gesag Die gemeente in Filippi het moontlik spanning gehad — Paulus verwys later na Euodia en Sintige wat stry (4:2). Deur die opsieners en diakens in die aanhef te erken, bevestig Paulus hulle gesag voor die hele gemeente. Hy sê in effek: hierdie mense is julle leiers — respekteer hulle.

Rede 3 — 'n Teologiese punt oor struktuur Paulus glo in geordende gemeentes. Die Gees werk nie in chaos nie — Hy werk deur mense wat geroepe en toegerus is vir spesifieke rolle. Deur beide ampte te noem, bevestig hy dat beide noodsaaklik is — geestelike leiding én praktiese diens. 'n Gemeente wat net leer maar nie dien nie, is onvolledig. 'n Gemeente wat net dien maar nie gelei word nie, is stuurloos.

Die Belangrikste Les

Die feit dat Paulus opsieners (meervoud) noem — nie een opsiener nie — is veelseggend. Die vroeë kerk het geglo in gesamentlike leierskap. Geen een persoon het al die gesag gehad nie. Besluite is saam geneem. Verantwoordbaarheid was gedeeld.

Dit is 'n model wat baie moderne kerke verloor het — en waarna baie terugverlang.

Ekskursie 3

Die Eerlike Antwoord

Die waarheid is dat beide lesings grammatikaal moontlik is in die Griekse teks - en dit is juis hoekom kommentare verskil.

Die Griekse Teks

Die relevante frase is:

"dia to echein me en tē kardia hymas"

Letterlik: "weens die hê my in die hart julle"

Die probleem is die woord "me" (my) en "hymas" (julle). In Grieks kan beide die onderwerp of die voorwerp van die sin wees, afhangende van hoe jy dit lees.

Dit gee twee moontlike vertalings:

Lesing 1: "Omdat ek julle in my hart dra" — Paulus dra die Filippense in sy hart

Lesing 2: "Omdat julle my in julle hart dra" — Die Filippense dra Paulus in hulle hart

Wat Sê Die Groot Kommentare?

Die oorgrote meerderheid van Nuwe-Testamentici kies Lesing 1 — Paulus dra hulle:

• FF Bruce, Peter O'Brien, Gordon Fee, Moisés Silva — almal kies Lesing 1

• Die meeste Engelse vertalings — NIV, ESV, NASB, KJV — vertaal dit so

• Die Afrikaanse 1983-vertaling volg dieselfde keuse

• Die konteks van verse 3–8 as geheel ondersteun dit — Paulus praat deurgaans oor sy gevoelens en sy gebed vir hulle

Maar Lesing 2 Is Nie Sonder Meriete Nie

JB Lightfoot - een van die grootste Filippense-kommentators ooit - verkies Lesing 2 en argumenteer dat dit grammatikaal net so geldig is.

Sy redenasie:

·             Die feit dat Paulus sy dankbaarheid motiveer met hierdie sin, impliseer dat die Filippense se liefde vir hom die oorsaak is van sy blydskap

·             Dit maak meer sin as 'n motivering: "Ek is bly oor julle — want julle dra my in julle hart"

·             As Paulus bloot sy eie liefde vir hulle beskryf, is dit nie regtig 'n verduideliking van hoekom hy bly is nie

Hoe Moet Mens Dit Verstaan?

Eerlik gesê - die vaagheid / onsekerheid / meerduidigheid mag doelbewus wees.

Paulus was 'n briljante skrywer. Dit is moontlik dat hy 'n sin gekies het wat in albei rigtings werk — soos 'n spieël wat twee kante weerkaats. Die verhouding tussen Paulus en die Filippense was so intiem dat dit moeilik is om te sê waar sy liefde ophou en hulle liefde begin. Dit is wedersyds, verweef, onlosmaaklik.

As dit die geval is, is die beste vertaling miskien nie óf-óf nie, maar beide-en:

"Ons dra mekaar in die hart - en dit is die grond van my blydskap."

Wat Dit Vir Die Bybelstudie Beteken

Dit is eintlik 'n gawe vir die groep - want dit open 'n dieper gesprek:

·             As Paulus hulle dra: Wat beteken dit om iemand aktief in jou hart te dra? Hoe lyk dit prakties?

·             As hulle hom dra: Hoe ondersteun 'n gemeente sy leiers deur hulle in die hart te dra?

·             As dit wedersyds is: Hoe bou ons hierdie soort diep, wedersydse verhoudings in 'n gemeente?

Beantwoording van die vrae:

1. Wat sê dit van Paulus se verhouding met die Filippense?

Die Gewig van die Woord "Apostel"

Om te verstaan waarom Paulus dit nie gebruik nie, moet ons eers verstaan wat hy prysgee deur dit weg te laat.

"Apostel" was nie net 'n titel nie. Dit het outoriteit, legitimiteit en mag (gesag) oorgedra. In die vroeë kerk was 'n apostel iemand wat:

• Die opgestane Christus persoonlik gesien het

• Direk deur Christus gestuur was

• Gesag gehad het om te onderrig, en gemeentes te dissiplineer

Paulus moes baie hard “veg” om hierdie title aan himself toe te skryf - veral teenoor dié wat sy apostelskap betwis het. In Galasiërs 1 verdedig hy dit met alles wat hy het. In 2 Korintiërs 11 lys hy sy lyding om sy gesag te bewys.

Hy weet wat die titel beteken. En hy laat dit hier doelbewus weg.

Wat Sê Dit Van Die Verhouding?

Dit sê die verhouding het gesag oorgegroei.

Wanneer jy met jou beste vriend praat, gebruik jy nie jou ampstitel nie. Jy is nie "Dr. Smith" of "Direkteur Jones" nie - jy is net jy. Die titel sou 'n afstand skep wat nie daar moet wees nie. Paulus se weglating van "apostel" sê vir die Filippense: "Ek hoef my gesag hier nie te bewys nie. Ons ken mekaar te goed daarvoor."

Dit sê ook iets oor vertroue. Paulus vertrou die Filippense. Hy weet hulle sal sy woorde ontvang sonder dat hy sy “credentials” moet uitstal. Hulle het 'n geskiedenis saam - Lidia se huis, die tronk en Epafroditus. Hierdie mense is nie sy onderdane nie. Hulle is sy medegelowiges, sy vriende, sy familie in Christus.

Die Keuse van "Slaaf"

Maar Paulus gaan verder as om net "apostel" weg te laat. Hy vervang dit met doulos - slaaf. Dit is nie 'n sagte woord nie. In die Romeinse wêreld was 'n slaaf:

·            Sonder eie wil

·            Sonder eie agenda

·            Totaal afhanklik van sy eienaar

·            Gedefinieer deur aan wie hy behoort, nie deur wat hy bereik het nie

Paulus sê dus in effek: "My identiteit is nie wat ek is nie — apostel, leraar, stigter van gemeentes. My identiteit is aan Wie ek behoort. Ek is Christus se eiendom. En as Christus se eiendom kom ek na julle - nie om te heers nie, maar om te dien." Dit is radikaal. Dit is ook presies die gesindheid wat Hy in hoofstuk 2 van die Filippense gaan vra - die gesindheid van Christus self, wat "die gestalte van 'n dienskneg aangeneem het." Paulus preek nie net nie. Hy leef dit voor - in die eerste woord van die brief.

2. Hoe beïnvloed gesindheid die manier waarop ons met mekaar in die gemeente omgaan?

Hier word die vraag persoonlik. En dit is ongemaklik — op 'n goeie manier.

Die Probleem met Titels in die Gemeente

Kerke het 'n merkwaardige vermoë om hiërargieë te skep wat niemand hardop erken nie, maar almal duidelik voel.

Dit is nie altyd amptelike titels nie. Soms is dit:

·            Hoe lank jy al lid is

·            Hoeveel jy gee

·            Watter familie jy aan behoort

·            Of op watter komitee jy sit

·            Of jy voor die gemeente sing of preek

Hierdie onsigbare hiërargieë skep afstand. Mense wat seker voel van hulle status praat baie keer op ander af. Mense wat onseker is oor hulle status bly stil. En die gemeente verloor stemme (menings) wat dit nodig het.

Gesindheid Gaan Voor Gedrag

Dit is die diepste punt van Paulus se keuse. Hy verander nie net sy woorde nie — hy openbaar sy gesindheid. En gesindheid is die wortel waaruit gedrag groei.

'n Persoon met 'n "apostel-gesindheid" in die gemeente:

·            Praat, maar luister skaars

·            Neem besluite, maar raadpleeg min

·            Verwag erkenning wanneer dinge goed gaan

·            Distansieer homself wanneer dinge skeef loop

'n Persoon met 'n "slaaf-gesindheid" in die gemeente:

·            Luister meer as wat hy praat

·            Dien sonder om te wag vir erkenning

·            Is teenwoordig juis wanneer dit moeilik is

·            Definieer homself deur aan Wie hy behoort, nie deur wat hy bereik

Die Praktiese Verskil

Dink aan 'n gemeentevergadering waar 'n moeilike besluit geneem moet word. Twee mense sit aan tafel:

Die eerste kom met sy title - sy jare ondervinding, sy posisie, sy mening wat tel. Hy is moeilik om teen te argumenteer, nie omdat hy reg is nie, maar omdat hy mag het.

Die tweede kom met sy gesindheid - hy wil weet wat die beste is vir die gemeente, hy is bereid om verkeerd te wees, hy luister na die jongste lid net so aandagtig as na die oudste.

Watter een skep 'n veiliger ruimte?

Watter een lok die eerlikste gesprek uit?

Watter een weerspieël Christus?

Die Paradoks

Hier is die ironie wat Paulus se lewe illustreer: die mense wat die minste op gesag aandring, het gewoonlik die meeste gesag. Paulus noem homself 'n slaaf - en die Filippense hoor na hom. Hy laat "apostel" weg - en niemand betwis sy woorde nie. Juis omdat hy nie sy mag gebruik om te lei nie, volg mense hom vrywillig. Dit is die Koninkryk se logika - dieselfde logika van die Kruis. Die Een wat alle mag gehad het, het dit neergelê. En juis daardeur het Hy alles gewin.

Die Vraag Vir Ons

Die vraag is nie net: "Hoe praat ek met mense in die gemeente?" nie.

Die dieper vraag is: "Wie dink ek is ek wanneer ek by die kerkdeur inloop?"

Kom ek as iemand wat gewen moet word - wie se mening tel, wie se teenwoordigheid opgemerk moet word? Of kom ek as iemand wat behoort aan Christus - en dus hier is om te gee, te luister, te dien, te bou? Paulus se antwoord begin by die eerste woord van die brief. En dit verander alles daarna.

BYBELSTUDIE - FILIPPENSE

SESSIE 1

Inleiding tot die Brief

DEEL 1:

PAULUS: WIE WAS HY?

Voordat ons die brief kan verstaan, moet ons die skrywer verstaan. Paulus is nie ’n vreemde stem van buite nie - hy is iemand met ’n geskiedenis, ’n wond, en ’n roeping.

Sy Agtergrond

Paulus is gebore as Saul van Tarsus. ‘n Jood uit die stam Benjamin, ’n Fariseër van die Fariseërs. Hy was opgelei onder Gamaliël, een van die grootste rabbi’s van sy tyd. Hy was briljant, ywerig, en gevaarlik — hy het Christene vervolg en goedgekeur dat Stefanus gestenig word.

Wie Was die Fariseërs?

Die Fariseërs was 'n godsdienstige beweging en politieke party binne die Jodedom, wat ontstaan het ongeveer 150 jaar voor Christus tydens die Makkabese opstand. Die naam beteken waarskynlik "die afgesonderdes" — mense wat hulself apart gehou het van alles wat onrein was.

Wat Het Hulle Geglo?

Die Wet bo alles: Die Fariseërs was absolute toegewyde navolgers van die Torah — die eerste vyf boeke van Moses. Maar verder as dit het hulle ook 'n uitgebreide mondelinge wet gevolg — duisende ekstra reëls en uitlegings wat verduidelik hoe om die Torah presies toe te pas in die daaglikse lewe. Byvoorbeeld: Die Torah sê "hou die Sabbat heilig" — die Fariseërs het presies gespesifiseer wat jy op die Sabbat mag en nie mag doen nie.

Hulle het geglo in:

• Die opstanding van die dooies (die Sadduseërs het dit nie geglo nie)

• Engele en geeste

• Die koms van die Messias

• God se soewereiniteit oor die geskiedenis

Hoe Het Hulle Gelyk in die Samelewing?

Die Fariseërs was nie die priesterlike elite nie — dit was die Sadduseërs. Die Fariseërs was gewone mense — handelaars, ambagsmanne, skrifgeleerdes — maar hulle was baie invloedryk onder die gewone Joodse bevolking omdat hulle naby aan die mense geleef het.

Hulle was ook die voorlopers van die moderne Judaïsme — na die verwoesting van die tempel in 70 n.C. het die Fariseërs se tradisie oorleef terwyl die Sadduseërs verdwyn het.

Hoekom Bots Jesus So Sterk Met Hulle?

Dit is die ironie — Jesus en die Fariseërs het baie dieselfde dinge geglo (opstanding, engele, die Messias). Die konflik was nie oor teologie nie, maar oor gesindheid en prioriteite:

• Hulle het die letter van die wet bo die gees van die wet gestel

• Hulle het uiterlike gehoorsaamheid belangriker geag as innerlike transformasie

• Jesus sê in Matteus 23: "Julle reinig die buite van die beker, maar binne is julle vol gierigheid"

• Hulle het mense uitgesonder — tollenaars, sondaars, siekes — terwyl Jesus juis na hulle toe gegaan het

Paulus as Fariseër

Paulus beskryf homself in Filippense 3:5-6 as:

"...besnede op die agtste dag, uit die volk Israel, uit die stam van Benjamin, 'n Hebreër van Hebreërs; wat die wet betref, 'n Fariseër... wat die geregtigheid betref wat in die wet is, onberispelik."

Dit beteken Paulus was nie 'n gewone Fariseër nie — hy was van die bestes. Opgelei onder Rabbi Gamaliël, briljant, ywerig, en volkome toegewyd. Toe hy Christene vervolg het, het hy gedink hy doen God 'n guns.

Dit is juis wat sy bekering so dramaties maak — die man wat die beste die wet geken het, ontdek dat die wet hom nie kan red nie. Slegs Christus kan.

Dit is ook hoekom Paulus so kragtig skryf oor genade teenoor wetsgehoorsaamheid — hy het die leë belofte van die wet self geleef en geken.

Die Sadduseërs — Wie Was Hulle?

Herkoms en Naam

Die Sadduseërs was 'n godsdienstige en politieke elite-groep in die Jodedom, wat prominent was van ongeveer 200 v.C. tot 70 n.C. — toe die tempel verwoest is en hulle as groep verdwyn het.

Die naam kom waarskynlik van Sadok — die hoëpriester van Dawid en Salomo se tyd. Dit beklemtoon hul priesterlike afkoms en identiteit.

Wie Was Hulle in die Samelewing?

Die Sadduseërs was die aristokrasie van Israel — die hoëpriesterlike families, die rykes, die grondbesiters, die politieke maghebbers. Hulle het die Sanhedrin (die hoogste Joodse raad) gedomineer en was nou verbind aan die tempel in Jerusalem.

Terwyl die Fariseërs naby aan die gewone mense was, was die Sadduseërs ver van die straat af — hulle was die establishment.

Wat Het Hulle Geglo?

Hier is die groot verskille tussen hulle en die Fariseërs:

Onderwerp

Sadduseërs

Fariseërs

Gesag

Slegs die Torah (5 boeke van Moses)

Torah + mondelinge wet

Opstanding

Nee — hulle het dit nie geglo nie

Ja

Engele en geeste

Nee

Ja

Lewe na die dood

Nee

Ja

Die Messias

Minder klem

Sterk verwagting

Die bekendste ding oor die Sadduseërs is dat hulle nie in die opstanding geglo het nie — dit is ook hoekom hulle in die Nuwe Testament so prominent bots met Jesus en later met Paulus.

Hulle Verhouding met Rome

Dit is die sleutel tot wie die Sadduseërs werklik was. Hulle het saamgewerk met die Romeinse owerhede — nie omdat hulle Rome liefgehad het nie, maar omdat hulle hul eie mag en voorregte wou beskerm.

Hulle redenasie was eenvoudig: As ons die vrede hou, bly die tempel oop, bly ons in beheer.

Dit is ook hoekom hulle so bedreig gevoel het deur Jesus — Hy het skares byeengebring, die tempel se handelaars uitgedryf, en die Romeinse owerhede senuweeagtig gemaak. Vir die Sadduseërs was Jesus 'n politieke bedreiging, nie net 'n godsdienstige een nie.

Die Sadduseërs en Jesus

Die bekendste konfrontasie is in Markus 12 waar hulle vir Jesus 'n strikvraag vra oor die opstanding:

"As 'n vrou sewe mans agtereenvolgens trou en almal sterf — wie se vrou is sy in die opstanding?"

Hulle dink hulle het Hom vasgekeer. Jesus se antwoord is verpletterd:

"Julle dwaal, omdat julle nie die Skrifte ken nie en ook nie die krag van God nie."

En dan bewys Hy uit die Torah self — die enigste Skrif wat die Sadduseërs aanvaar het — dat die opstanding werklik is. Dit was 'n vernederende publieke neerlaag.

Die Sadduseërs en Paulus

In Handelinge 23 gebruik Paulus die verskil tussen Fariseërs en Sadduseërs slim:

Toe hy voor die Sanhedrin staan, roep hy uit:

"Manne en broers, ek is 'n Fariseër, 'n seun van Fariseërs. Ek word verhoor oor die hoop en die opstanding van die dooies!"

Onmiddellik breek die raad in twee — Fariseërs aan sy kant, Sadduseërs teen hom. Paulus het sy kennis van die groepe gebruik om homself te red.

Hulle Verdwyning

Toe die Romeine die tempel in 70 n.C. verwoest het, het die Sadduseërs as groep opgehou bestaan. Sonder die tempel was daar geen priesterlike diens nie, geen politieke mag nie, geen rede vir hulle bestaan nie.

Die Fariseërs het oorleef en geword wat vandag die Rabbynse Judaïsme is. Die Sadduseërs — niks.

Kortom

Sadduseërs

Fariseërs

Basis

Tempel en priesterskap

Sinagoge en die wet

Klas

Elite en ryk

Middelklas en gewone mense

Politiek

Pro-Rome

Meer onafhanklik

Teologie

Konserwatief, minimaal

Volledig, met opstanding

Na 70 n.C.

Verdwyn

Word moderne Judaïsme

Hulle is in baie opsigte die teenoorgestelde van die Fariseërs — en dit help ons verstaan hoekom die Nuwe Testament beide groepe krities bejeën, maar om verskillende redes.

Wil jy ook weet wie die Skrifgeleerdes of die Herodiане was? Dit rond die prentjie verder af vir die Bybelstudie.

Gamaliël — Die Groot Rabbi

Wie Was Hy?

Gamaliël was die mees gerespekteerde rabbi en wetgeleerde van sy tyd in die eerste eeu. Hy was 'n lid van die Sanhedrin — die hoogste Joodse raad — en het die titel "Rabban" gedra, wat nog hoër was as "Rabbi." Dit beteken letterlik "ons meester" — 'n titel wat aan slegs die allergrootste geleerdes gegee is.

Hy was die kleinseun van die legendariese Hillel — een van die grootste rabbi's in die geskiedenis van die Jodedom. So Gamaliël het uit die beste teologiese familie in Israel gekom.

Sy Karakter en Benadering

Gamaliël was bekend vir sy gematigdheid en wysheid — iets wat redelik uniek was in 'n tyd van hewige godsdienstige spanning. Terwyl baie Fariseërs rigied en streng was, was Gamaliël bekend daarvoor dat hy breed gedink en versigtig geoordeel het.

Die Talmud — die groot versameling Joodse geskrifte — sê oor hom:

"Toe Rabban Gamaliël gesterf het, het die heerlikheid van die Torah opgehou en reinheid en onthouding gesterf."

Dit is die hoogste lof wat die Joodse tradisie iemand kon gee.

Gamaliël en die Eerste Christene

Die belangrikste moment in die Bybel waar Gamaliël verskyn is Handelinge 5:33–39 — en dit is merkwaardig.

Die apostels is gevange geneem en voor die Sanhedrin gebring. Die raad wil hulle doodmaak. Dan staan Gamaliël op en sê iets verbasend:

"Manne van Israel, pas op wat julle met hierdie mense gaan doen... Ek sê vir julle: Bemoei julle nie met hierdie mense nie en laat hulle los. Want as hierdie plan of hierdie werk van mense is, sal dit vernietig word. Maar as dit van God is, kan julle hulle nie vernietig nie — julle sal dalk selfs teen God stry."

Die raad luister na hom. Die apostels word geslaan en vrygelaat — maar nie gedood nie.

Dit is 'n pragtige ironie: Die lewe van die apostels is gered deur die leermeester van die man wat later die grootste vervolger van Christene sou word — naamlik Paulus.

Gamaliël en Paulus

Paulus verwys self na Gamaliël in Handelinge 22:3:

"Ek is 'n Jood, gebore in Tarsus in Silisië, maar grootgemaak in hierdie stad, opgelei aan die voete van Gamaliël, onderrig volgens die strengheid van die wet van ons vaders, ywerig vir God soos julle almal vandag is."

"Aan die voete van Gamaliël" was nie net 'n uitdrukking nie — dit was letterlik hoe leer in daardie tyd gewerk het. Studente het aan die voete van hul rabbi gesit en elke woord ingedrink. Dit was die hoogste vorm van teologiese opleiding beskikbaar.

Om onder Gamaliël te studeer was die ekwivalent van vandag se Oxford, Cambridge en Harvard in een — die absolute beste.

Wat Het Paulus by Gamaliël Geleer?

Drie dinge hoofsaaklik:

1. Die Torah uit die kop Paulus het die eerste vyf boeke van Moses, die Profete, en die Geskrifte van voor tot agter geken. Sy latere briewe wys dit — hy haal die Ou Testament voortdurend aan, dikwels uit die kop.

2. Hoe om te redeneer en te debatteer Rabbynse opleiding was nie passief nie — studente moes argumenteer, vrae stel, en hulle standpunte verdedig. Dit verklaar hoekom Paulus so 'n skerp en doeltreffende debatteerder was.

3. Hoe om die wet toe te pas Gamaliël se skool het bekendgestaan vir 'n meer buigsame en gematigde benadering tot die wet. Dit is interessant — later sou Paulus juis argumenteer dat die wet nie kan red nie. Sy opleiding het hom die gereedskap gegee om die wet van binne af te ontleed.

Die Groot Ironie

Gamaliël het die apostels se lewens gered. Sy student Paulus het daarna Christene vervolg. En dan het dieselfde Paulus — na sy bekering — die evangelie verder as enige ander mens in die eerste eeu geneem.

God het Gamaliël se wysheid gebruik om die vroeë kerk te beskerm. En God het Gamaliël se opleiding gebruik om Paulus toe te rus — selfs voordat Paulus 'n Christen was.

Soos Paulus self later sou skryf:

"En ons weet dat vir hulle wat God liefhet, alles ten goede meewerk." — Romeine 8:28

Dit is 'n pragtige agtergrondstorie vir die Bybelstudie oor Filippense — dit help mense verstaan hoe buitengewoon toegerus Paulus was, en hoe radikaal sy bekering dus was. Wil jy dit in die Sessie 1 dokument inwerk?

Sy Bekering

Op pad na Damaskus het die opgestane Christus hom ontmoet (Handelinge 9). Alles wat hy was, is omgekeer. Die vervolger word die verkondigde. Hy beskryf dit self later in Filippense 3 — alles wat hy as wins geag het, beskou hy nou as verlies.

Sy Sending

Paulus het drie groot sendingreise onderneem regdeur die Mediterreense wêreld — Klein-Asië, Griekeland, en uiteindelik Rome. Hy het gemeentes gestig, briewe geskryf, en gely. Hy is gegesel, skipbreuk gely, in die tronk gegooi, en uiteindelik in Rome tereggestel.

Besprekingsvraag

►  Wat maak dit vir jou betekenisvol dat hierdie brief geskryf is deur iemand in die tronk — nie vanuit ’n gemaklike studeerkamer nie?

DEEL 2: FILIPPI — DIE STAD EN DIE GEMEENTE

Die Stad

Filippi was ’n Romeinse kolonie in Macedonië — vandag Noord-Griekeland. Dit is vernoem na Filippus II, vader van Aleksander die Grote. Die stad was strategies langs die Via Egnatia geleë, die groot Romeinse grootpad wat Oos en Wes verbind het.

Die inwoners was trots op hul Romeinse burgerskap. Hulle het Latyn gepraat, Romeinse gebruike gevolg, en Romeinse gode aanbid. Om ’n Christen te wees in Filippi was om teen die stroom te swem.

Die Stigting van die Gemeente

Paulus het Filippi besoek tydens sy tweede sendingreis, omtrent 49–51 n.C. (Handelinge 16:11–40). Drie merkwaardige bekerings het plaasgevind:

•        Lidia — ’n welvarende vrou, handelaar in pur stof. Sy en haar huishouding word gedoop. Haar huis word die eerste tuiste van die gemeente.

•        ’n Slavin — bevry van ’n waarsêery-gees. Haar eienaars is woedend omdat hulle inkomste weg is.

•        Die tronkbewaarder — na ’n aardbewing breek die tronkdeure oop. Paulus bly. Die bewaarder, oorweldig, vra: “Wat moet ek doen om gered te word?”

Hierdie drie — ’n ryke vrou, ’n slaaf, ’n soldaat — is die fondament van die eerste Europese Christengemeente. Dit sê iets oor die evangelie.

Die Verhouding met Paulus

Die gemeente in Filippi was Paulus se gunstelinggemeente — nie omdat hulle perfek was nie, maar omdat hulle lojaal en liefdevol was. Hulle het hom finansieel ondersteun toe ander gemeentes dit nie gedoen het nie (4:15–16). Hierdie brief is in baie opsigte ’n dankbrief — maar ook ’n herderlike brief.

Besprekingsvraag

►  Die gemeente is gestig deur drie totaal verskillende mense — ’n ryke sakevrou, ’n slaaf, en ’n soldaat. Wat sê dit vir ons oor wie welkom is in die kerk?

DEEL 3: DIE BRIEF — HOEKOM EN WAAROOR?

Die Omstandighede

Paulus skryf hierdie brief terwyl hy in die tronk is — waarskynlik Rome, omtrent 60–62 n.C. Die gemeente het gehoor hy is gevange en vir Epafroditus gestuur met ’n geldsending. Epafroditus het ernstig siek geword, maar het herstel. Paulus stuur hom terug saam met hierdie brief.

Hoekom Skryf Hy?

•        Om te bedank vir hulle ondersteuning en gasvryheid

•        Om Epafroditus te verduidelik en te verdedig

•        Om hulle aan te moedig te midde van lyding en vervolging

•        Om ’n twis tussen twee vroue aan te spreek — Euodia en Sintige (4:2)

•         

Die Groot Tema — Blydskap

Die woord blydskap of verbly verskyn 16 keer in hierdie kort brief. Dit is merkwaardig — Paulus is in die tronk. Hy weet nie of hy sal leef of sterf nie. En tog is die toon van die brief deurgaans bly.

Dit is nie kunsmatige positiwiteit nie. Dit is blydskap wat geanker is in iets wat omstandighede nie kan wegneem nie — naamlik Christus self.

Die Struktuur van die Brief

GEDEELTE

INHOUD

1:1–11

Groet, danksegging en gebed

1:12–26

Paulus in die tronk — die evangelie vorder

1:27—2:18

Oproep tot eenheid en die Christus-himne

2:19–30

Timoteus en Epafroditus

3:1–21

Waarskuwing en die jaag na Christus

4:1–23

Vrede, blydskap en slotgroete

Sleutelvers

“Want vir my is om te lewe Christus en om te sterwe wins.” — Filippense 1:21

Hierdie vers is die sleutel tot die hele brief. As jy dit verstaan, verstaan jy Paulus.

GROEPBESPREKING

Kies een of twee van die volgende vrae:

►  Wat weet jy al van die brief aan die Filippense? Wat het jou al opgeval of getref?

►  Paulus skryf oor blydskap vanuit ’n tronksel. Wat leer dit ons oor die aard van Christelike blydskap?

►  As jy die brief in een woord moes opsom, watter woord sou jy kies?

►  Wat is jy die meeste nuuskierig oor terwyl ons die brief oor die komende weke bestudeer?

AFSLUITING

Samevatting

Ons het vandag leer ken wie Paulus was, waar Filippi was, hoe die gemeente gestig is, en hoekom die brief geskryf is. Ons is nou gereed om volgende week vers vir vers in te duik — begin by Filippense 1:1.

Tuiswerk (Opsioneel)

Lees die hele brief van Filippense in een sitting deur — dit neem omtrent 15 minute. Maak ’n aantekening van enige vers wat jou tref of ’n vraag by jou opwek.

Afsluitingsgebed

Gebruik Paulus se eie woorde as basis:

“Here, ons dank U vir elke herinnering aan mekaar. Laat ons liefde groei in kennis en insig, sodat ons kan onderskei wat die beste is. Amen.”

(Gebaseer op Filippense 1:3–10)